Strong G935 — βασιλεύς

βασιλεύς - król - G935

Najczęściej: Król. Władca kraju.; król; monarcha; władca; cesarz; suweren; książę; król. władca, osoba rządząca.; królestwo; przywódca

Metadane

Polski rdzeń (KANON)

król

Grecki wyraz

βασιλεύς (translit. basileys)

Lemma

βασιλεύς

Strong

G935

Część mowy

[np. rzeczownik (m.), czasownik, przymiotnik]

Rdzeń znaczeniowy

[krótki rdzeń znaczeniowy, najjak się da]

Znaczenie

Krótko:
Król. Władca kraju.

Krótko — synonimy / typowe oddania:
monarcha;władca;cesarz;suweren;książę

Krótko — uwagi translatorskie:
Oddania w wersecie: Mt 1:6, 2:1. Uwaga translatorska: Używane także dla Heroda i cesarza rzymskiego. Kontekst: Odnosi się do Chrystusa i Boga.

Szerzej:
król. władca, osoba rządząca.

Szerzej — synonimy / typowe oddania:
władca;monarcha;suweren;królestwo;przywódca

Szerzej — uwagi translatorskie:
Oddania w wersecie: Mt 1:6, 2:1. Uwaga translatorska: używane w kontekście różnych władców. Kontekst: odnosi się do władzy zarówno świeckiej, jak i boskiej.

--- Treść z gloss długi (legacy) ---
monarcha;władca;cesarz;suweren;książę

Oddania w wersecie: Mt 1:6, 2:1. Uwaga translatorska: Używane także dla Heroda i cesarza rzymskiego. Kontekst: Odnosi się do Chrystusa i Boga.

Najważniejszy wniosek dla tłumacza

[2–4 zdania]
[krótko i konkretnie: jak to słowo najlepiej rozumieć]
[co jest najważniejsze przy przekładzie]
[bez teologicznych analiz z innych religii — całkowity zakaz]

Jak rozpoznawać sens w wersecie?

Jeśli [wzorzec 1 w zdaniu / kontekście] → zwykle [sens 1].
Jeśli [wzorzec 2 w zdaniu / kontekście] → często [sens 2].
Jeśli [kontekst symboliczny / poetycki / obrazowy] → trzymamy rdzeń znaczeniowy i dopiero kontekst doprecyzowuje szczegół.
Jeśli [inna ważna wskazówka kontekstowa] → [odpowiedni sens].

Odmiana i liczba (dla rdzenia PL)

Liczba pojedyncza: [forma 1 / forma 2 / forma 3 / forma 4 / forma 5 / forma 6]
Liczba mnoga: [forma 1 / forma 2 / forma 3 / forma 4 / forma 5 / forma 6]

Występowanie w PNP

Liczba wystąpień w PNP: 115

Liczba wersetów w PNP: 105

5 przykładów wersetów z PNP

• „Iszaj(grecki: Iessai; hebrajski: יִשַׁי Jiszaj; ojciec Dawida) zrodził(spłodził, wydał na świat) Dawida(grecki: Dauid; hebrajski: דָּוִד Dawid; król Isra’ela), Dawid(grecki: Dauid; hebrajski: דָּוִד Dawid; król Isra’ela) zrodził(spłodził, wydał na świat) Szelomona(grecki: Solomōn; hebrajski: שְׁלֹמֹה Szelomo; król Isra’ela) z tej, która była(pozostawała, znajdowała się) żoną Urijasza(grecki: Ourias; hebrajski: אוּרִיָּה Uriyahu; mąż Batszewy w tradycji)” - Ewangelia Mateusza 1:6
• „A gdy Jesu/Jeszu(grecki: Iēsou; Jesu – forma grecka imienia; hebrajski: יֵשׁוּעַ Jeszu; w języku polskim błędnie utrwaliła się forma „Jezus”, ponieważ w greckim imieniu nie występuje głoska ani litera „z” – greckie s sigma zostało później zniekształcone w tradycji łacińsko-polskiej) narodził się(urodził się, przyszedł na świat) w Betlejem(grecki: Bēthleem; hebrajski: בֵּית־לֶחֶם Bet-Lechem; miasto Dawida) Judei/Jehu­dzie(grecki: Ioudaia; hebrajski: יְהוּדָה Jehuda; kraina związana z rodem Jehuda) za dni Heroda(grecki: Hērōidēs; władca Judei pod zwierzchnictwem Rzymu) króla, oto mędrcy(naukowcy, uczeni) przybyli(przyszli, nadeszli) ze wschodu do Jerozolimy(grecki: Ierousalēm; hebrajski: יְרוּשָׁלַיִם Jeruszalaim; główne miasto Judei)” - Ewangelia Mateusza 2:1
• „I mówili(mówili, pytali): Gdzie jest(pozostaje, znajduje się) Ten, który narodził się(urodził się, przyszedł na świat) Królem Judejczyków?(grecki: Ioudaioi; hebrajski: יְהוּדִים Jehudim; dosłownie: „ludzie Jehudy/Judy” – nazwa związana z Jehudą/Judą i krainą Jehuda; w językach źródłowych Pism nie występuje polski wyraz „żyd”, jest to późniejszy odpowiednik translatorski) Ujrzeliśmy(zobaczyliśmy, dostrzegliśmy) bowiem Jego gwiazdę na wschodzie i przyszliśmy(przybyliśmy, nadeszliśmy) oddać(złożyć, okazać) Mu pokłon(hołd, cześć)” - Ewangelia Mateusza 2:2
• „A Herod(grecki: Hērōidēs; władca Judei) król usłyszawszy(usłyszawszy, dowiedziawszy się) zatrwożył się(przestraszył się, przeraził się), i cała Jerozolima(grecki: Ierousalēm; hebrajski: יְרוּשָׁלַיִם Jeruszalaim; główne miasto Judei) z nim” - Ewangelia Mateusza 2:3
• „A oni, wysłuchawszy(usłyszawszy, przyjąwszy) króla, poszli(odeszli, udali się), i oto gwiazda, którą ujrzeli(zobaczyli, dostrzegli) na wschodzie, szła(wędrowała, prowadziła) przed nimi, aż przyszła(dotknęła celu, przybyła) i stanęła(zatrzymała się, spoczęła) nad miejscem, gdzie było(znajdowało się, przebywało) Dziecko” - Ewangelia Mateusza 2:9

Pułapki tłumaczeniowe

• [z czym nie mylić]
• [czego nie spłaszczać]
• [czego nie tłumaczyć automatycznie jednym słowem]

Podobne / myląco bliskie słowa

• [słowo 1] — [krótka różnica]
• [słowo 2] — [krótka różnica]
• [słowo 3] — [krótka różnica]

Typowe połączenia / kolokacje

• [połączenie 1]
• [połączenie 2]
• [połączenie 3]

Rodzina wyrazów

• [wyraz pokrewny 1]
• [wyraz pokrewny 2]
• [wyraz pokrewny 3]

Źródła

• TBESG (STEP Bible)
• [źródło 2 — jeśli rzeczywiście użyte]
• [źródło 3 — jeśli rzeczywiście użyte]